Tahvil, Faiz ve Borsa Arasındaki İlişki
Faiz artışı; iskonto oranı, risk–getiri dengesi ve likidite kanalı üzerinden hem tahvil fiyatlarını hem de borsa değerlemelerini etkiler. Aşağıda mekanizmayı adım adım bulabilirsiniz.
1) İskonto Oranı Etkisi
Faizler yükseldiğinde şirketlerin gelecekteki nakit akışları daha yüksek orandan iskonto edilir, bugünkü değer düşer.
Sonuç: Borsa değerlemeleri aşağı gelir, hisse fiyatlarında baskı oluşur.
2) Risk–Getiri Dengesi
Faiz artışıyla risksiz getiri (ör. devlet tahvili) cazipleşir. Yatırımcı, riskli varlıklardan (hisse) çıkarak tahvillere yönelir.
3) Likidite Etkisi
- Paranın maliyeti artar: Krediler pahalılaşır, yatırım ve tüketim iştahı zayıflar.
- Şirket kârlılıkları baskılanır: Finansman maliyeti yükselir.
- Piyasa iştahı düşer: Riskli varlıklardan çıkış görülür.
Faizler Artarsa Tahvil Getirisi (Yield) Neden Yükselir?
- Yeni tahviller daha yüksek kupon/faizle ihraç edilir.
- Eski tahvillerin fiyatı düşer ki yeni tahvillerle rekabet edebilsin.
- Fiyat düşünce, getiri (yield to maturity) otomatik yükselir.
Kısa özet: Faiz ↑ → Tahvil fiyatı ↓ → Tahvil getirisi ↑.
“Likidite Etkisi” Nasıl Bağlıdır?
- Merkez bankası faiz artırırsa kredi maliyeti yükselir → likidite daralır.
- Nakde erişim zorlaştıkça tahvil fiyatları düşer (getiri artar) ve riskli varlıklardan kaçış tetiklenir.
Faiz Artarsa Ne Olur? (Özet Akış)
- Tahvil fiyatı düşer (yüksek faizli yeni tahvillerle rekabet).
- Tahvil getirisi (yield) yükselir (yield = kupon / fiyat mantığı).
- Likidite daralır (para pahalılaşır, kredi yayılımı yavaşlar).
- Borsa genel eğilim:
- İskonto oranı yükselir → değerlemeler düşer.
- Kredi maliyeti artar → kârlar baskılanır.
- Risksiz getiri cazipleşir → hisse senedinden çıkış.
“Yabancı tahvil satıyor ama borsada alım yapıyor” Nasıl Yorumlanır?
Bu yazıda anlatılan bilgiler eğitim kapsamındadır; herhangi bir yatırım/alıp-satım tavsiyesi niteliği taşımaz. Finansal kararlarınız için kendi araştırmanızı yapın ve gerekirse yetkili bir uzmana danışın.